Anasayfa / Kürdistan / KÜRT İllerinde Referandum Sonuçlarını Doğru Okumak..!
hdp-referandum

KÜRT İllerinde Referandum Sonuçlarını Doğru Okumak..!

Kürt  illerinde HDP ve CHP’nin oluşturduğu Hayır cephesinin oyları 1 Kasım seçimlerine oranla düşerken, katılım oranı da yüzde 75 ile yüzde 80 arasında kaldı. Bu oyların gerilemesinde zoraki göçertmenin yanında PKK’nin  hendek savaşı sürecindeki izlemiş olduğu taktik çizginin yanlışlığına tepki ve yine hala TC devleti ile  çözüm olabileceği yaklaşımının tepki duyurarak sandığa gitmeyerek bir yerde pasif boykot tutumunun önemli etkisi olmuştur.dan hareket ettiğimizde Kürdistanda HDP oylarının bir miktar gerilemesinden hareketle, Kürt özgürlük hareketi ve HDPye yönelik gerçekçi olmayan karalama niteliğine büründüğünü söylemek hiçte yanlış olmayacaktır.

Herşeye rağmen Kürt özgürlük hareketinin çağrısıyla Kürt emekçileri referandumda ekseriyetle hayır oyu vererek AKP’nin başkanlık dayatmasına Hayır demiştir. Bu gerçeği hiçbir demagoji gizleyemez. HDP-BDPnin totalda yüzde 10’luk bir gerileme yaşamasının temel nedeni değişik nedenlerle HDP’ye oy veren Kürt emekçilerin yüzde onluk bir kesiminin sandığa gitmeyerek pasif boykot tutumu içinde olmasıdır. HDP-DBP seçmeni Kürt halkını hendeklerde hünharca katleden kirli savaşçı Erdoğan ve AKP-MHP ittifakına hayır demiştir.

Olguları değerlendirirken somut gerçeklikte hareket etmemek, kaçınılmaz olarak yanlış politik değerlendirmelere itecektir. Kürt düşmanı Kemalist ulusalcı faşist cenahın, HDP-DBP oylarının bir kısmının AKP’ye evet desteği olarak gittiği iddiası tümüyle kara propagandadır.

Başta şunu belirtmeliyiz ki AKP-MHP faşist ittifakı, HDP-BDP’nin referandumda etkisiz olması için her yol mübah görülmüştür.  HDP Eş Başkanları Selahattin Demirtaş ve Figen Yüksekdağ’la birlikte 13 Milletvekilleri ve binlerce çalışanının tutuklu olması; bölgede pek çok il ve ilçe belediyesine kayyum atanması, yasaklar, dur durak bilmeden süren operasyonlar, HDP’nin özellikle Kürdistanda yaptığı kampanyanın zayıflamasına neden olmuştur.  Faşist baskı, zoraki göçertme, yasaklara rağmen yinede Kürdistan da HDP oylarını korumayı başarmış. Devletin tüm kirli savaşına ve  kara propagandasına rağmen Kürt halkı HDP-DBP’nin Hayır çağrısına yanıt vermiştir.

Öncelikle şunu belirtmeliyiz ki, referandum sonuçlarına göre Kürt illerinde 16 Nisan referandumuna katılım, Türkiye ortalaması yüzde 86’nın altında, yüzde 75 ile 80 oranın kaldı. Hatırlanacağı üzere  7 Haziran Genel Seçimleri’nde Kürdistan bölgesinde katılım oranı yüzde 84.5 olmuştu. HDP’de Kürt illerinde katılım oranının en az yüzde 85’in üzerinde gerçekleşmesi bekleniyordu. Öyle olmadı ve HDP’ye oy verenlerden en azından yüzde onluk bir kesim, öyle yada böyle sandığa gitmemiştir. Haliyle bu durum daha baştan Kürdistanda Hayır oylarının beklenenden daha az çıkmasına neden olurken, ters orantılı olarak  evet oylarının fazla çıkmasını koşullamıştır. Referandum sonuçlarını Hayır oyu kampanyası yürüten CHP ve HDP’nin 1 Kasım sonuçlarıyla karşılaştırıldığında Kürdistan da ortalamada yüzde 10’a yaklaşan bir düşüş yaşandığı gözleniyor. Örneğin 1 Kasım seçimlerinde HDP ve CHP’nin Diyarbakır’da yüzde 74.35 oranında olan oy oranı, referandumda Hayır cephesinde yüzde 67.57 olarak gerçekleşti.

Kuşku yok ki Kürt kentlerinde referandum sürecine ülke geneli ile karşılaştırılamayacak kadar ağır koşullar altında gidildiği bir sır değil.15 Temmuz darbe girişimi ve ilan edilen OHAL’den önce Kürt kentleri aylarca kuşatma altında kaldı. Birçok ilde, ilçede aylarca sokağa çıkma yasakları uygulandı. Koca koca kentler tanklarla toplarla yerle bir edildi, yüz binlerce insan göç etmek zorunda kaldı. 15 Temmuz’dan sonra da aralarında HDP ve DBP Eş Genel Başkanlarının olduğu 10 bini aşkın Kürt siyasetçi tutuklandı. 80’i aşkın DBP’li belediye başkanı tutuklanarak belediyelere kayyım atandı. KHK’larla Kürtlerin dil, kültür, sanat, kadın, gençlik, eğitim vb. alanlarda kurduğu yüzlerce kurum ve dernek kapatıldı. Kürt kentlerinin çoğunda hala her türlü eylem-etkinlik ikinci bir emre kadar yasaklanmış durumda.

Uzatmadan söylersek son bir buçuk-iki yılda yaşananlar referandumu Kürtler bakımından sadece ‘tek adam rejimi’nin değil, aynı zamanda devletin Kürt kentlerinde sürdürdüğü faşist  baskı ve yıkım politikasının da oylandığı bir süreç haline getirmişti. Bunu Erdoğan ve şürekası sıklıkla Kürt  halkının  HDP’ye sırt çevirdiğini ve bu yüzden Kürt halkının devlete yönünü döndüğü yalanını pompalıyordu.

İşte bu koşullarda 16.Nisan referandum sürecinde en çok tartışılan, merak edilen konulardan biri de Kürtlerin tutumunun ne olacağı idi. Yaşanan yıkımdan sonra Kürt kentlerindeki sessizlik, gerçekten Erdoğan ve şürekasının  dediği gibi Kürtlerin artık AKP-devleti desteklediği anlamına mı geliyordu? Öte yandan Kemalist  ulusalcı-milliyetçi çevrelerde çokça spekülasyon yapıldığı gibi acaba Kürt hareketi AKP-Erdoğan ile başkanlığa ‘evet’ konusunda anlaşmış mıydı?

İşte bu kadar tartışılmasına ve üzerinde bunca spekülasyon yapılmasına rağmen denilebilir ki, referandumun en net sonucu Kürt kentlerinde ortaya çıkmıştır. Bunca,faşist yıkım, kuşatma, katliam,  yasak ve engellemeye rağmen Diyarbakır’da yüzde 68, Hakkâri’de 68, Van’da 57, Mardin’de 60, Batman’da 63, Dersim’de 80, Şırnak’ta 70, Ağrı’da 57, Ardahan’da 55, Iğdır’da 65, Siirt’te 52 HAYIR oyu çıkmıştır. HDP’nin daha önce birinci parti olduğu kentlerden Muş’ta ‘evet’ ve ‘hayır’ oyları başa baş çıkmış ve sadece Bitlis’te ise ‘’evet’ kazanmıştır.

1 Kasım seçimlerinden sonra yaşanan kent savaşlarında yıkımdan en fazla etkilenen ve devletin her fırsatta “terör örgütünün baskısı”ndan kurtardığını söylediği kent merkezlerinde ise tablo AKP’nin yalanlarını açığa sermiştir : Cizre’de yüzde 80, Yüksekova’da 77, Silopi’de 74 ve Sur’da 65 HAYIR! Üstelik referandum ve 1 Kasım seçimleri arasında karşılaştırma yapıldığında bu kentlerde oyunu kullanılamayan ya da başka yerlere göç etmek zorunda kalmış binlerce seçmen olduğunu da görüyoruz: Cizre’de 1 Kasım’da kullanılan oy 62 binken referandumda bu sayı 52 bine düşmüştür. Yüksekova’da 1 Kasım seçimlerinde kullanılan 62 bin oya karşın referandumda kullanılabilen oy sayısı sadece 46 bindir. Ve Sur’da 1 Kasım’da kullanılan oy 60 binken bu sayı referandumda 54 bine düşmüştür.

Elbette meşruluğu bu kadar tartışma konusu olan koşullarda yapılan başkanlık referandumu ve buna rağmen Kürt kentlerinde ortaya çıkan sonuçlar üzerine daha çok şey tartışılacak. Ama ortaya çıkan tablo için şimdiden şunları söyleyebiliriz:

Birinci olarak, bütün seçilmişleri hapishanelere doldurulduğu, söz söyleyebileceği bütün kanallar kapatıldığı halde Kürt halkı referandumda ortaya koyduğu tutumla, savaş ve baskı politikalarını ve bu politikalar üzerinden inşa edilen ‘tek adam rejimi’ni kabul etmediğini ilan etmiştir.

İkinci olarak, yapılan bütün spekülasyonlara, faşist şoven- milliyetçi kışkırtmalara rağmen Kürt halkı, eşitlik, özgürlük ve  demokrasi mücadelesinin en önemli güçlerinden, dayanaklarından biri olduğunu dosta-düşmana bir kez daha gösterdi. Dolayısıyla ülkede eşitlik, özgürlük demokrasi, laiklik, barış kaygısı olan güçlerin yeni mücadele sürecinde bu gerçekliği göz ardı ederek ilerlenemeyeceğini görmesi daha önemli hale gelmiştir.

AKPşı bütün Kürt düşmanlarının, Kürtlerin artık yönünü devlete döndü ve devletle barıştı iddialarının ne kadar kara yalan olduğunu  Kürtlerin iradelerine darbe vurup kayyım atadığınız ve kirli savaşla yakıp yıktığınız  bütün kentler ‘HAYIR’ dediğine göre, AKP-MHP ittifakının  kirli savaş politikası daha baştan yenilgiye uğramıştır.  Dahası, referandum sonuçları Kürtler için yeni bir dönemin başlangıcı oldu. Bunca faşist baskı ve yıkıma, kirli savaş politikalarına ve ‘tek adam’ dayatmasına karşı Kürtler, eşitlik, ,özgürlük, demokrasi ve  onurlu barış mücadelesi kaldığı yerden devam edilecektir.!

Kürdistanda Hayır oylarının durumu;

İller;

Dersim’de 80,

Şırnak, yüzde 71,3 Hayır, yüzde 28.70 Evet.

Hakkâri’de 68

Diyarbakır, yüzde 67,50 Hayır, yüzde 32,50 Evet.

Batman’da 63

Mardin’de 60

Iğdır’da 65

Ağrı’da 57

Ardahan’da 55

Van’da 57

Siirt’te 52 HAYIR oyu

İlçeler

Sur yüzde 64.9 Hayır, yüzde 35.1 Evet

Lice yüzde 85.7 Hayır, yüzde 14.30 Evet

İdil yüzde 67 Hayır, yüzde 32.86 Evet.

Cizre yüzde 80 Hayır, yüzde 20 Evet.

Silopi yüzde 74.38 Hayır, yüzde 25.62 Evet.

Beytüşşebap yüzde 65 Hayır, yüzde 35 Evet.

Güçlükonak, yüzde 72 Hayır, yüzde 28 Evet.

Uludere, yüzde 70.40 Hayır, 29.60 Evet.

Mardin yüzde 59 Hayır, yüzde 41 Evet.

Nusaybin yüzde 79 Hayır, yüzde 21 Evet.

HALKIN BİRLİĞİ

gelecek-karanlik

Uluslararası Af Örgütü İhraç edilen kamu çalışanlarına yönelik baskıları ele alan raporunu yayımlandı; #GelecekKaranlık..!

İhraç edilen 33 kişi ile resmi yetkililer, sendika ve sivil toplum örgütü temsilcileri ve avukatlar …